Bu baxış, bütün dinlərin təlimlərinin əsasını maddi və mənəvi aləmdəki obyektlərin müqəddəs və murdar olaraq bölünməsində görür. Bu anlayışa görə, ilkin dini təcrübənin və inancların başlanğıc nöqtəsi, cəmiyyətlərin bəzi obyektlərə və təbiət hadisələrinə adi obyektlərdən fərqli bir mənəvi məna yükləməsidir. Bu mənəvi fərqləndirmə onların gündəlik həyatda davranışlarını, münasibətlərini və kollektiv yaşam tərzlərini formalaşdırmışdır. Bu nəzəriyyənin kökləri xüsusilə Emil Durkheim kimi klassik sosioloqların dinin sosial funksiyası üzərindəki təhlillərində aydın görünür.

Durkheim-ə görə, müqəddəs ilə murdar arasındakı ayırıcı xətlər dinin strukturunu və icma içindəki birləşdirici gücünü izah edir. Totemə sitayiş, bu baxımdan, sadəcə bir heyvana və ya simvola deyil, bütövlükdə cəmiyyətin öz kollektiv ruhuna və özünü dərk etmə formalarına edilən bir ibadət kimi şərh olunur. Başqa sözlə, insanlar totemlər vasitəsilə özlərini, öz mənsub olduqları qrupu və onun birliyini müqəddəsləşdirirlər.

İbtidai tayfa cəmiyyətlərində bu totemlər müəyyən heyvanlar, bitkilər və ya bəzən təbiət hadisələri ola bilərdi. Onlar həmin totemi öz qəbilələrinin simvolu kimi qəbul edər, onunla bağlı xüsusi mərasimlər keçirər və ona qarşı dərin hörmət bəsləyərdilər. Bu mərasimlər sadəcə dini ayinlər deyil, həm də sosial həmrəylik və kollektiv kimlik yaratma vasitələri idi. Həmin mərasimlərdə iştirak edən hər bir fərd, cəmiyyətin ümumi ruhunu hiss edir və özünü bu böyük mənəvi strukturun bir hissəsi kimi qavrayırdı.

Bütün bunlar göstərir ki, din yalnız fövqəltəbii varlıqlara olan inanc deyil, həm də sosial həyatın bir ifadə formasıdır. Totemizm, bu mənada, insanın kollektiv şüurunun simvolik təcəssümü və icmanın birliyini qorumaq üçün yaradılmış mədəni bir mexanizmdir. Bu baxımdan, müqəddəslik anlayışı təkcə dini bir məfhum olmayıb, eyni zamanda sosial münasibətlərin nizamlayıcısı və cəmiyyətin özünü təşkili vasitəsidir.

Beləliklə, bu nəzəri yanaşma dinin mahiyyətini fərdi təcrübədən çox, kollektiv yaddaş, simvolizm və sosial struktur prizmasından təhlil edir. Totemə sitayiş isə ilkin din forması olmaqla yanaşı, cəmiyyətin özünüdərk və özünü ifadə üsullarından biri kimi çıxış edir. Müqəddəs və murdarın fərqləndirilməsi isə insanın dünyanı anlamaq, nizamlamaq və ona münasibət qurmaq ehtiyacının ilkin və universal təzahürüdür.