Atəşi Şirvani, yaxud sadəcə Şirvani, hicri XII əsrdə (təqribən miladi XII əsr) yaşamış görkəmli Azərbaycan şairlərindən biri olmuşdur. O, özünə “Atəşi” təxəllüsünü götürərək dövrünün ədəbi mühitində tanınmış bir simaya çevrilmişdir. Əsərlərində həm ilahi eşq, həm də bəşəri duyğular dərin fəlsəfi məna ilə birləşir.

Şairin “Divan Atəşi Şirvani” adlı şeir toplusu Təbrizin Mərkəzi Kitabxanasında 2958 nömrəli qeydlə qorunur. Bu divan, onun ədəbi irsinin əsas qaynağı kimi mühüm əhəmiyyət daşıyır və Atəşi Şirvaninin klassik fars və Azərbaycan poeziya ənənələrinə nə dərəcədə bələd olduğunu göstərir.

Məşhur tədqiqatçı Məhəmməd Əli Tərbiyyət onun iki beytini Kəb İrfandan nəql etmişdir. Həmin beytlər həm poetik dərinliyi, həm də dini-mənəvi mənası ilə seçilir.

Orijinal farsca beyt:

صبحدم كاین زورق زرّین به امر دادگر شد
روان بر روى این دریاى سبز پردُرر

از پس پرده زلیخایى سحرگه رخ نمود
همچو یوسف كو برآورد از درونِ چاه سر

Tərcüməsi:

Sübh çağı bu nurlu gəmi ədalətli Allahın əmriylə
Dürrlə dolu mavi dəryada yola çıxdı.
Sonra sübh Züleyxanın örtüyü kimi açıldı,
Günəş də Yusif kimi zülmət quyudan çıxıb nur saçdı.

Bu misralar Atəşi Şirvaninin həm dərin dini simvolizmini, həm də poetik təxəyyülünü aydın şəkildə göstərir. Onun yaradıcılığı Azərbaycan klassik poeziyasının mənəvi köklərindən biri hesab olunur.