Açar sözlər :

Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi ch

O, Bakıda doğulub boya-başa çatıb. Bakıda alimlərdən ədəbiyyatın əsaslarını və texnikasını aldıqdan sonra İraqın müqəddəs ziyarətgahlarına hicrət etdi. O, Nəcəfdə Şeyx Molla Məhəmməd Fəzil İrvani, Mirzə Həbibullah Rəşti və başqalarının himayəsində fiqh və prinsipləri öyrənmişdir. O, həmçinin Əllamə Bərqani Əl-Salehinin himayəsində əqli elmləri öyrənmiş və ictihadın ən yüksək məqamlarına çatmışdır. Sonra vətənə qayıdıb xalqa yol göstərməyə başladı. O, həmin sistemdə islami işlərdə məsul şəxslərdən biri olub, İslam işlərini öyrədir, həll edir, fətvalar verirdi.

O, Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində dünyaya göz açmış və burada elm və maarif mühitində boya-başa çatmışdır. Gənc yaşlarından elmi təhsil və dini biliklərə böyük maraq göstərmiş, şəhərin tanınmış alimlərinin dərslərində iştirak edərək ədəbiyyatın əsaslarını, həmçinin şəriət və islami elmlərin ilkin texnikasını öyrənmişdir. Bakı o dövrdə bir çox elmi-mədəni mühitlərin beşiyi olmaqla yanaşı, İslam dünyasının seçkin zəkaları üçün bir mərhələ idi.

Elm yolunda daha dərinə varmaq və dini maarifin əsas mənbələrindən bəhrələnmək üçün o, İslam dünyasının müqəddəs elm ocaqlarından biri olan İraqın ziyarətgah şəhərlərinə – xüsusilə də Nəcəf şəhərinə hicrət etdi. Nəcəf elmi hövzəsində o, dövrünün böyük müctəhidləri və alimləri – Şeyx Molla Məhəmməd Fəzil İrvani, Mirzə Həbibullah Rəşti kimi görkəmli fiqhlərdən fiqh (İslam hüququ) və üsul (hüquqi prinsiplər) elmlərini dərindən öyrəndi. Onların tələbələri sırasına qoşulmaqla yanaşı, elmi mübahisələrdə də fəal iştirak edir, öz dərin savadı və kəskin zehni ilə seçilirdi.

Əqli (mənəvi və fəlsəfi) elmlərə olan marağı onu digər böyük bir alimin – Əllamə Bərqani Əl-Salehinin dərgahına apardı. Burada o, məntiq, hikmət və digər əqli elmlər sahəsində yüksək biliklər əldə etdi. Bütün bu elmi səylər və fədakarlıq nəticəsində o, islam hüququ sahəsində ictihad məqamına – yəni müstəqil dini hökm vermə səlahiyyətinə sahib olan ən yüksək mərtəbəyə yetişdi.

Təhsil və elmi kamillik mərhələsini başa vurduqdan sonra o, doğma vətəninə – Azərbaycana geri döndü və burada dini fəaliyyətə başladı. Xalq arasında dərin hörmət və ehtiram qazanan bu şəxsiyyət, təkcə fətvalar verməklə kifayətlənməyib, həm də islami elmləri öyrətmə, şəri məsələləri izah etmə və cəmiyyətin dini-mənəvi inkişafına rəhbərlik etməklə məşğul olmuşdur.

O, yaşadığı dövrdə islami idarəçilik sistemində mühüm məsuliyyətlər daşımış, cəmiyyətin dini-siyasi yönəldilməsində və şəri məsələlərin həllində başlıca fiqurlardan biri olmuşdur. Onun fəaliyyəti yalnız dini sahə ilə məhdudlaşmamış, həm də əxlaqi və ictimai sahələrdə maarifçilik missiyası daşımışdır. Dərin elmi savadı, əxlaqi təmkinliyi və ictimai fəaliyyəti ilə müasirləri arasında nüfuz qazanmış, özündən sonra gələcək nəslə zəngin bir irs miras qoymuşdur.

Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi ch haqqında şəkillər
photo 1
photo 2
Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi ch Barəsində dərc olunmuş məqalələr
Ayətullah Seyid Hüseyn Badkobei

Ayətullah Seyid Hüseyn Badkobei

Ayətullah Qərvi Ərdubadi, dünyaya 1274-cü hicri ilində (1857-ci miladi) gəlib, 14-cü əsrin görkəmli Şiə fəqihi olmuşdur. Onun hüzuru bölgədə xeyir və bərəkət mənbəyi olmuş, bu gün də məscid və məzarlarda onun əsəri görünür. Ərdubadi Nəcəf və Kərbəlaya köçdükdən sonra Ərdəkani, Məhəmməd Hüseyn Kazımi və Nəhavəndi kimi böyük alimlərdən fıqh və üsul elmlərini öyrənmişdir. Əyalətül-üzma Məmaqani və Şərəbanidən sonra o, Azərbaycan və Qafqazda mərciə-təqlid olmuşdur. Onun əsərləri arasında "Risaləyi Ənsari"yə haşiyələr, "Cami-Əbbasi", "Təsrifi Zəncani", "Minhac-ı Yəqin" (xristian missionerlərinə qarşı yazılmışdır), "Əş-Şəhabül-Beyn" və müxtəlif risalələr vardır. O, 1333-cü hicri ilində (1915-ci miladi) vəfat etmiş və ömrünün çox hissəsini (7 il Təbrizdə) din təbliğinə həsr etmişdir. Mirzə Əbülqasımın yorulmaz mübarizəsi (xristian təbliğatı və yeni müstəmləkəçiliyə qarşı), onlarla elmi, siyasi və dini məqalələri, həmçinin ədəbi şeirləri onun fəaliyyətinin xüsusiyyətlərindəndir. O, 1380-ci hicri ilində Nəcəf-i Əşrəfdə dünyasını dəyişmişdir.

2025/05/2246
Ayətullah Mirzə Əbulqasim Urdubadi book

Ayətullah Mirzə Əbulqasim Urdubadi book

Ayətullah Qərvi Ərdubadi, dünyaya 1274-cü hicri ilində (1857-ci miladi) gəlib, 14-cü əsrin görkəmli Şiə fəqihi olmuşdur. Onun hüzuru bölgədə xeyir və bərəkət mənbəyi olmuş, bu gün də məscid və məzarlarda onun əsəri görünür. Ərdubadi Nəcəf və Kərbəlaya köçdükdən sonra Ərdəkani, Məhəmməd Hüseyn Kazımi və Nəhavəndi kimi böyük alimlərdən fıqh və üsul elmlərini öyrənmişdir. Əyalətül-üzma Məmaqani və Şərəbanidən sonra o, Azərbaycan və Qafqazda mərciə-təqlid olmuşdur. Onun əsərləri arasında "Risaləyi Ənsari"yə haşiyələr, "Cami-Əbbasi", "Təsrifi Zəncani", "Minhac-ı Yəqin" (xristian missionerlərinə qarşı yazılmışdır), "Əş-Şəhabül-Beyn" və müxtəlif risalələr vardır. O, 1333-cü hicri ilində (1915-ci miladi) vəfat etmiş və ömrünün çox hissəsini (7 il Təbrizdə) din təbliğinə həsr etmişdir. Mirzə Əbülqasımın yorulmaz mübarizəsi (xristian təbliğatı və yeni müstəmləkəçiliyə qarşı), onlarla elmi, siyasi və dini məqalələri, həmçinin ədəbi şeirləri onun fəaliyyətinin xüsusiyyətlərindəndir. O, 1380-ci hicri ilində Nəcəf-i Əşrəfdə dünyasını dəyişmişdir.

2025/05/2246
Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi book

Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi book

Ayətullah Qərvi Ərdubadi, dünyaya 1274-cü hicri ilində (1857-ci miladi) gəlib, 14-cü əsrin görkəmli Şiə fəqihi olmuşdur. Onun hüzuru bölgədə xeyir və bərəkət mənbəyi olmuş, bu gün də məscid və məzarlarda onun əsəri görünür. Ərdubadi Nəcəf və Kərbəlaya köçdükdən sonra Ərdəkani, Məhəmməd Hüseyn Kazımi və Nəhavəndi kimi böyük alimlərdən fıqh və üsul elmlərini öyrənmişdir. Əyalətül-üzma Məmaqani və Şərəbanidən sonra o, Azərbaycan və Qafqazda mərciə-təqlid olmuşdur.

2025/10/2124
Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi book

Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi book

Ayatollah Qarvi Ardubadi was born in 1274 AH (1857 CE) and was a prominent Shiite jurist of the 14th century. His presence was a source of goodness and blessing in the region, and his works can still be seen in mosques and tombs today. After moving to Najaf and Karbala, Ardubadi studied jurisprudence and usul sciences from great scholars such as Ardakani, Muhammad Huseyn Kazimi, and Nahavandi. After Ayalatul-uzma Mamaqani and Sharabani, he became a marji'-taqlid in Azerbaijan and the Caucasus.

2025/10/2136
Ayətullah Mirzə Əbulqasim Urdubadi book

Ayətullah Mirzə Əbulqasim Urdubadi book

Ayətullah Qərvi Ərdubadi, dünyaya 1274-cü hicri ilində (1857-ci miladi) gəlib, 14-cü əsrin görkəmli Şiə fəqihi olmuşdur. Onun hüzuru bölgədə xeyir və bərəkət mənbəyi olmuş, bu gün də məscid və məzarlarda onun əsəri görünür. Ərdubadi Nəcəf və Kərbəlaya köçdükdən sonra Ərdəkani, Məhəmməd Hüseyn Kazımi və Nəhavəndi kimi böyük alimlərdən fıqh və üsul elmlərini öyrənmişdir. Əyalətül-üzma Məmaqani və Şərəbanidən sonra o, Azərbaycan və Qafqazda mərciə-təqlid olmuşdur.

2025/10/2124
Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi ch mühazirələrindən audio yazılar
Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri - audio

Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri - audio

Bibi Heybət məscidi Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində yerləşir və ilk dəfə XIII əsrdə Şirvanşahlar dövründə inşa edilib. Sovet hakimiyyəti dövründə dağıdılan məscid 1990-cı illərdə yenidən tikilmişdir. Bu məscid dini, tarixi və memarlıq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır və həm müsəlman ziyarətgahı, həm də turistik mərkəz kimi tanınır. Məscid Azərbaycanın islami mirasının simvolu sayılır.

2025/06/0888