Açar sözlər :

Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi cha

O, Bakıda doğulub boya-başa çatıb. Bakıda alimlərdən ədəbiyyatın əsaslarını və texnikasını aldıqdan sonra İraqın müqəddəs ziyarətgahlarına hicrət etdi. O, Nəcəfdə Şeyx Molla Məhəmməd Fəzil İrvani, Mirzə Həbibullah Rəşti və başqalarının himayəsində fiqh və prinsipləri öyrənmişdir. O, həmçinin Əllamə Bərqani Əl-Salehinin himayəsində əqli elmləri öyrənmiş və ictihadın ən yüksək məqamlarına çatmışdır. Sonra vətənə qayıdıb xalqa yol göstərməyə başladı. O, həmin sistemdə islami işlərdə məsul şəxslərdən biri olub, İslam işlərini öyrədir, həll edir, fətvalar verirdi.

O, Azərbaycanın elm və mədəniyyət ocaqlarından biri olan Bakı şəhərində dünyaya gəlmiş, burada mənəvi və intellektual mühitin təsiri altında formalaşmışdır. Uşaqlıq və gənclik illərini elmi biliklərə və dini tədqiqata həsr edən bu şəxs, ilk mərhələdə ədəbiyyatın əsasları və texnikasını öyrənmiş, yerli alimlərin dərslərində iştirak edərək elmi dünyagörüşünü formalaşdırmışdır. Bakı, o dövrdə yalnız siyasət və ticarətin deyil, həm də dini və fəlsəfi təlimlərin inkişaf etdiyi bir mərkəz kimi tanınırdı. Bu zəngin mühit onun elmi təməlini möhkəmləndirmişdir.

Elm və təkmilləşmə yolunu davam etdirmək məqsədilə o, İslam dünyasının qədim və nüfuzlu elm ocaqlarından olan İraqın müqəddəs şəhərlərinə – xüsusilə də Nəcəfə hicrət etmişdir. Nəcəf elmi hövzəsi, əsrlər boyu İslam dünyasının fiqh, üsul və əqli elmlər sahəsində aparıcı məkanlarından biri olmuşdur. Burada o, dövrünün məşhur alimlərindən olan Şeyx Molla Məhəmməd Fəzil İrvani, Mirzə Həbibullah Rəşti və digər seçkin ustadların himayəsində fiqh (İslam hüququ)üsul (fiqhin prinsipləri) elmlərini dərindən öyrənmişdir.

Bununla yanaşı, o, yalnız nəqli elmlərlə kifayətlənməmiş, əqli elmlər – məntiq, fəlsəfə, hikmət və kəlam kimi sahələrdə də dərin biliklər əldə etmişdir. Bu sahədə onun əsas ustadlarından biri Əllamə Bərqani Əl-Salehi olmuşdur. Onun elmi düşüncəsi bu iki – nəqli və əqli elm ənənələrinin vəhdətində inkişaf etmiş və o, nəticədə ictihadın ali məqamına – yəni müstəqil dini hökm çıxarma səlahiyyətinə nail olmuşdur.

İctihad səviyyəsinə yüksəldikdən sonra o, doğma vətənə – Azərbaycana qayıdaraq cəmiyyətə xidmət yoluna qədəm qoymuşdur. Onun fəaliyyəti sadəcə elmi tədrislə məhdudlaşmamış, o həm də cəmiyyətin dini-sosial məsələlərinin həlli ilə məşğul olmuşdur. İslami idarəetmə sistemində məsul və nüfuzlu mövqe tutmuş, dini suallara cavab vermiş, şəri fətvalar vermiş, mübahisəli məsələləri izah və həll etmişdir.

Onun həyat yolu yalnız bir alimin həyat yolu deyil, həm də bir mənəviyyat rəhbərinin, ictimai maarifçisinin və dini islahatçının həyatıdır. Həm əxlaqi nümunə, həm də elmi dərinlik baxımından cəmiyyətin sayılıb-seçilən şəxslərindən biri olmuş, xalqın dini düşüncəsinin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. O, öz dövründə və ondan sonra gələnlər üçün elm, təqva və ictimai məsuliyyət nümunəsi olaraq xatırlanır.

Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi cha haqqında videolar
Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi cha haqqında şəkillər
photo 1
Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi cha Barəsində dərc olunmuş məqalələr
Ayətullah Seyid Hüseyn Badkobei

Ayətullah Seyid Hüseyn Badkobei

Ayətullah Qərvi Ərdubadi, dünyaya 1274-cü hicri ilində (1857-ci miladi) gəlib, 14-cü əsrin görkəmli Şiə fəqihi olmuşdur. Onun hüzuru bölgədə xeyir və bərəkət mənbəyi olmuş, bu gün də məscid və məzarlarda onun əsəri görünür. Ərdubadi Nəcəf və Kərbəlaya köçdükdən sonra Ərdəkani, Məhəmməd Hüseyn Kazımi və Nəhavəndi kimi böyük alimlərdən fıqh və üsul elmlərini öyrənmişdir. Əyalətül-üzma Məmaqani və Şərəbanidən sonra o, Azərbaycan və Qafqazda mərciə-təqlid olmuşdur. Onun əsərləri arasında "Risaləyi Ənsari"yə haşiyələr, "Cami-Əbbasi", "Təsrifi Zəncani", "Minhac-ı Yəqin" (xristian missionerlərinə qarşı yazılmışdır), "Əş-Şəhabül-Beyn" və müxtəlif risalələr vardır. O, 1333-cü hicri ilində (1915-ci miladi) vəfat etmiş və ömrünün çox hissəsini (7 il Təbrizdə) din təbliğinə həsr etmişdir. Mirzə Əbülqasımın yorulmaz mübarizəsi (xristian təbliğatı və yeni müstəmləkəçiliyə qarşı), onlarla elmi, siyasi və dini məqalələri, həmçinin ədəbi şeirləri onun fəaliyyətinin xüsusiyyətlərindəndir. O, 1380-ci hicri ilində Nəcəf-i Əşrəfdə dünyasını dəyişmişdir.

2025/05/2246
Ayətullah Mirzə Əbulqasim Urdubadi book

Ayətullah Mirzə Əbulqasim Urdubadi book

Ayətullah Qərvi Ərdubadi, dünyaya 1274-cü hicri ilində (1857-ci miladi) gəlib, 14-cü əsrin görkəmli Şiə fəqihi olmuşdur. Onun hüzuru bölgədə xeyir və bərəkət mənbəyi olmuş, bu gün də məscid və məzarlarda onun əsəri görünür. Ərdubadi Nəcəf və Kərbəlaya köçdükdən sonra Ərdəkani, Məhəmməd Hüseyn Kazımi və Nəhavəndi kimi böyük alimlərdən fıqh və üsul elmlərini öyrənmişdir. Əyalətül-üzma Məmaqani və Şərəbanidən sonra o, Azərbaycan və Qafqazda mərciə-təqlid olmuşdur. Onun əsərləri arasında "Risaləyi Ənsari"yə haşiyələr, "Cami-Əbbasi", "Təsrifi Zəncani", "Minhac-ı Yəqin" (xristian missionerlərinə qarşı yazılmışdır), "Əş-Şəhabül-Beyn" və müxtəlif risalələr vardır. O, 1333-cü hicri ilində (1915-ci miladi) vəfat etmiş və ömrünün çox hissəsini (7 il Təbrizdə) din təbliğinə həsr etmişdir. Mirzə Əbülqasımın yorulmaz mübarizəsi (xristian təbliğatı və yeni müstəmləkəçiliyə qarşı), onlarla elmi, siyasi və dini məqalələri, həmçinin ədəbi şeirləri onun fəaliyyətinin xüsusiyyətlərindəndir. O, 1380-ci hicri ilində Nəcəf-i Əşrəfdə dünyasını dəyişmişdir.

2025/05/2246
Celebrate your Faith

Celebrate your Faith

Ayətullah Qərvi Ərdubadi, dünyaya 1274-cü hicri ilində (1857-ci miladi) gəlib, 14-cü əsrin görkəmli Şiə fəqihi olmuşdur. Onun hüzuru bölgədə xeyir və bərəkət mənbəyi olmuş, bu gün də məscid və məzarlarda onun əsəri görünür. Ərdubadi Nəcəf və Kərbəlaya köçdükdən sonra Ərdəkani, Məhəmməd Hüseyn Kazımi və Nəhavəndi kimi böyük alimlərdən fıqh və üsul elmlərini öyrənmişdir. Əyalətül-üzma Məmaqani və Şərəbanidən sonra o, Azərbaycan və Qafqazda mərciə-təqlid olmuşdur.

2025/10/1953
Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi book

Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi book

Ayətullah Qərvi Ərdubadi, dünyaya 1274-cü hicri ilində (1857-ci miladi) gəlib, 14-cü əsrin görkəmli Şiə fəqihi olmuşdur. Onun hüzuru bölgədə xeyir və bərəkət mənbəyi olmuş, bu gün də məscid və məzarlarda onun əsəri görünür. Ərdubadi Nəcəf və Kərbəlaya köçdükdən sonra Ərdəkani, Məhəmməd Hüseyn Kazımi və Nəhavəndi kimi böyük alimlərdən fıqh və üsul elmlərini öyrənmişdir. Əyalətül-üzma Məmaqani və Şərəbanidən sonra o, Azərbaycan və Qafqazda mərciə-təqlid olmuşdur.

2025/10/2124
Ayətullah Mirzə Əbulqasim Urdubadi book

Ayətullah Mirzə Əbulqasim Urdubadi book

Ayətullah Qərvi Ərdubadi, dünyaya 1274-cü hicri ilində (1857-ci miladi) gəlib, 14-cü əsrin görkəmli Şiə fəqihi olmuşdur. Onun hüzuru bölgədə xeyir və bərəkət mənbəyi olmuş, bu gün də məscid və məzarlarda onun əsəri görünür. Ərdubadi Nəcəf və Kərbəlaya köçdükdən sonra Ərdəkani, Məhəmməd Hüseyn Kazımi və Nəhavəndi kimi böyük alimlərdən fıqh və üsul elmlərini öyrənmişdir. Əyalətül-üzma Məmaqani və Şərəbanidən sonra o, Azərbaycan və Qafqazda mərciə-təqlid olmuşdur.

2025/10/2124
Axund Hacı Mirzə Feyzullah Müctəhid Dərbəndi cha mühazirələrindən audio yazılar
Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri - audio

Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri - audio

Bibi Heybət məscidi Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində yerləşir və ilk dəfə XIII əsrdə Şirvanşahlar dövründə inşa edilib. Sovet hakimiyyəti dövründə dağıdılan məscid 1990-cı illərdə yenidən tikilmişdir. Bu məscid dini, tarixi və memarlıq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır və həm müsəlman ziyarətgahı, həm də turistik mərkəz kimi tanınır. Məscid Azərbaycanın islami mirasının simvolu sayılır.

2025/06/0858
Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri - audio

Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri Bibi Heybət məscidinin tarixi və təsiri - audio

Bibi Heybət məscidi Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində yerləşir və ilk dəfə XIII əsrdə Şirvanşahlar dövründə inşa edilib. Sovet hakimiyyəti dövründə dağıdılan məscid 1990-cı illərdə yenidən tikilmişdir. Bu məscid dini, tarixi və memarlıq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır və həm müsəlman ziyarətgahı, həm də turistik mərkəz kimi tanınır. Məscid Azərbaycanın islami mirasının simvolu sayılır.

2025/06/0822